Hobi olsun diye piyano dersleri alan Jerfi Aji, tekstil mühendisliğini birincilikle bitirip, endüstri mühendisliğinde yüksek lisans yaptıktan sonra Johns Hopkins Peabody Konservatuarı’nda doktora yapıyor…

işte genç – 28.12.09
Yasemin Salih
yasemin.salih@sabah.com.tr

Geçtiğimiz hafta, İstanbul Teknik Üniversitesi Maçka Kampusu’nda klasik müzik severlere bir piyano resitali verildi. Gelirinin İTÜ Vakfı Burs Fonu’na aktarıldığı resitalin sanatçısı ise Amerika’da Johns Hopkins Üniversitesi Peabody Konservatuarı’nda doktora yapmakta olan Jerfi Aji’ydi.

Doğma büyüme İstanbullu olan Aji’yle, 450 kişinin dinlediği resital sonrasında bir söyleşi yaptık. Anneanne ve annesinin de piyano çaldığını söyleyen Jerfi Aji, “belki genlerinde vardır” düşüncesiyle yine bu iki figür tarafından beş yaşında eğitimlere başlatılmış. Ancak müzik lisesi ya da konservatuar gibi kurumların kapısından girmemiş. Müzik eğitimi hep sürse de o dışarıdan devam etmiş derslere…

Aji, diğer klasik müzik sanatçılarından biraz farklı olan kariyer öyküsünü İşte Genç okurlarına anlattı.

Sizin diğer sanatçılar gibi, küçük yaşlarda müzisyen olmak gibi bir hayaliniz yok muydu?
Müziğe beş yaşında başladım. Zeynep Aksoy Eğilmez’den aldım dersleri.  Öğretmenim çok iyi bir pedagogdu, dersleri severek geçirdiğimi hatırlıyorum ama hayır müzisyen olmak gibi bir hayalim yoktu. Lise döneminde Yard. Doç. Dr. Hülya Ardıç’tan dersler almaya başladım ancak Işık Lisesi’nin ardından metamatiği sevdiğim için İTÜ Tekstil Mühendisliği Bölümü’ne girdim. Birincilikle mezun oldum. Piyano hep hobi olarak, beni rahatlatan bir uğraş olarak hayatımdaydı. Üniversiteden sonra de yine Boğaziçi Üniversitesi’nde endüstri mühendisliği alanında yüksek lisans bitirdim.

Aile müzikte kariyer yapmanızı istiyor muydu?
Hayır. Taki Boğaziçi’ne başladığım yıl İTÜ’de MİAM’ın (Müzik İleri Araştırmalar Merkezi) açıldığını öğrenene kadar. Bir arkadaşım buraya başvurmak istiyordu, onun formunu ben getirdim, ben  de başvurdum sonra ben kabul edildim. Allahtan özellikle bir konservatuar altyapısı aranmıyordu. 2001 yılında da bu okuldan yüksek lisans derecesi aldım. Yavaş yavaş bende müzik kariyeri kararı oluşmaya başladı. Ailem de destek verdi.

Profesyonel anlamda müzik kariyeri  nasıl oluştu?
MİAM’dan mezun olduktan sonra bana buradan teklif geldi, burada uzman kadrosu açılıyordu ve çalışmam isteniyordu. Kabul ettim. Piyanoda çok iyi hocalarla çalıştım. Bu işte kimlerle çalıştığınız çok önemlidir.

Yurtdışına nasıl gittiniz?
2006’da Amerika’daki Johns Hopkins Üniversitesi Peabody Konservatuarı’nın sınavlarına başvurdum. Kabul edildim. Sonra aynı okulda doktoraya başladım.

Orada profesyonel anlamda deneyiminiz oldu mu?
İlk yıllarda okulda gerçekleştirilmesi mecburi olan resitaller verdim. Konser salonunda, seyirciye açık ama paralı girilen konserler değildi bunlar. Ayrıca burs karşılığında opera bölümünde çalıştım. Bütün eğitim masraflarım böyle karşılandı. Gelecek dönemde Washington’da bir konser düzenleyeceğim. Buraya seçilen birkaç müzisyenden biriyim. Kariyerimde asıl planlarımı 2011’in mayısında doktorayı bitirdikten sonrası için yapıyorum.

Kariyer hayalleriniz akademik alanda mı yoğunlaşıyor?
Öncelikle akademisyenliği seviyorum. Bir üniversitede hocalık yapmak istiyorum. Ama sadece piyano hocalığı değil, müzikoloji gibi dersler de vermek istiyorum. Bu bana prestijli bir iş gibi geliyor. Bunun haricinde profesyonel konserler vermek istiyorum. Albüm yapma planım var. Daha sonra da oda müzik topluluğu kurmak gibi bir düşünce var. Çalışmalarına şimdiden başladım. Çünkü oda müziği toplulukları Türkiye’de pek yok.   

Türkiye’de müzik, çok fazla ekmek yenilemeyecek bir sektör olarak görülür ve çok desteklenmez. Hele de klasik müzikte böyle bir risk hala var mı? Piyasayı nasıl görüyorsunuz?
Bu gerçekten de çok emek ve sabır gerektiren bir iş. Mühendis olsaydım, çok daha hızlı ve fazla kazanmam mümkün olabilirdi. Piyano çok özveri istiyor, bir odaya kapanıp saatlerce piyano çalışmanız gerekiyor. Dış dünyadan kopuyorsunuz ama eninde sonunda meyvesini topluyorsunuz. Çalışkan, işini seven, yaptığı işe değer veren insanlar bence mutlaka karşılığını buluyor. Öte yandan kriz bu  piyasayı da etkiledi. Birçok üniversitede yeni öğretim elemanı alımı durduruldu. Amerika’da uzun zamandır böyle. Ama benim gibi bir bölümü bitiren birini her yerde arıyorlar. Birçok imkan var bu alanda.

Bu işte gerçekten bir yerlere gelebilmek için mutlaka yurtdışında eğitim mi gerekli?
Türkiye’de de imkanlar var. Klasik müziğe ilgi çok çok arttı. Eğitim almak isteyen gençlerin sayısı da arttı. Talepten çok arz var. Ama kariyer yapmak için farklı hocaların görüşlerini almalarını tavsiye ederim. Farklı bakış açılarıyla yürümek, farklı hocalarla çalışmak, imkanınız varsa da yurtdışına gitmek iyi olabilir.

Keşke tekstil mühendisliğiyle zaman kaybetmeyip, önceden müzik eğitimine başlasaymışım diye düşünüyor musunuz?
Hayır. Mühendislik eğitimi çok yardımcı oldu bana. Bu piyasada yarışmalar çok önemli. CV’nizde önemli bir yer tutuyor. O yarışmalarda kazanılan ödüller çok ciddi bir gelir kaynağı olabiliyor. Bunun için çok erken başlamanız gerekiyor. Çünkü bu yarışmaların yaş sınırı var. Ben bunların birçoğunu kaçırdım. Böyle bir dezavantajı var. Ama mühendislik eğitimi, piyano çalarken bana çok yardımcı oluyor. Bunu somut bir şekilde anlatamıyorum ama o formasyondan burada çok yararlanıyorum. Sonuçta bir konser veriyorsunuz, orada bir sistem var ve mühendislik burada işime yarıyor.

Bu alanda kariyer yapmak isteyen birine nasıl bir eğitim süreci tavsiye edersiniz?
Öncelikle iyi bir hocayla çalışmak şart. Sadece piyano değil, müziğin diğer alanlarında da bilgi sahibi olsunlar. Hatta sanatın değişik alanlarında da kendilerini donatsınlar. Çok çalışmanın yanında donanımlı bir kişilik de gerekiyor. Kültür sanat, edebiyat, mimarlık gibi disiplinlerle kendilerini geliştirsinler. Şu anda Amerika ve Avrupa’da yaygın olan ve iki-üç ay süren yaz kamplarına katılmaları faydalı olur. Değişik hocaları ve yorumcuları görmüş olurlar. Çok uzun sürmüyor ve yararlı oluyor. Konserlere ve resitallere mutlaka gitsinler.

İki piyanisti birbirinden ayrıştıran nedir?
Yorumdur. Aynı notayı çalarsınız ama piyanistin yaşanmışlıkları, ruh hali, yaşı, deneyimleri yorumu etkiler. Bir parçayı bugün farklı çalarsınız, beş yıl sonra farklı.

Hocalardan etkilenmek de sayılabilir mi?
Elbette hocanızdan etkilenebilirsiniz ama taklit kötü olur. Ben hep kendi yorumumu katmaya çalışırım.

Albüm planları var mı?
Bu alanda kariyer ya da albüm yapmak için ilişkiler çok önemli. Klasik müzik albümünüzü dağıtacak şirket bulmanız gerekiyor. Gerçi arttı ama yine de zor. Bunu doktoradan sonraya bırakıyorum. CD için daha çok konsept parçalar düşünüyorum. Örneğin 1905-1915 yılları arasında dünyanın değişik bestecilerinin yazdığı parçaları yorumladım. Bunun gibi konsept albümler yapmayı planlıyorum.

Sesiniz nasıl peki?
Şarkı söylemek hiç yok. Sesim çok kötü. Ama hep derler ki şarkı söyleyerek çalışmak çok önemlidir. Bütün hocalarım söyler bunu ama bende hiç yok. Piyanoda sesi belli bir yerden daha fazla uzatamazsınız. O nedenle söyleyerek çalışmak daha iyidir.

Resim müzelerini geziyor
• Monet gibi empresyonist sanatçıları takip etmeyi seviyorum. Resim müzelerini gezmeyi severim.
• Sinema konusunda çok seçici değilim. Macera ya da romantik filmleri de severek izlerim.
• Kitapta Elif Şafak’ı severim.
• Eğitim yılını Amerika’da, yazı burada geçiriyorum. Bu nedenle Amerika’daki sanat etkinliklerini yakından takip etme şansım oluyor.

İlk konserini Bursa’da verdi
• Jerfi Aji, 1976 yılında İstanbul’da doğdu.
• Piyanoya beş yaşındayken Zeynep Aksoy Eğilmez’den ders alarak başladı.
• Hem Türkiye  hem de Amerika’da çeşitli kültür merkezlerinde solo ve oda müziği konserleri verdi.
• Orketstra eşliğinde ilk konserini 2002’de Bursa Devlet Senfoni Orkestrası’yla verdi.
• Leon Fleisher, Murray Perahia ve Jerome Rose’un ustalık sınıflarında çalan sanatçı, New York’ta düzenlenen “International Keyboard Institute and Festival’e katıldı.
• Aji, 2002 yılından bu yana İTÜ MİAM’da uzman olarak çalışıyor.

Ekleyin:: del.icio.us | Digg Facebook Google Myspace Yahoo